Eindelijk haar eigen plek: gevelsteen voor Gesina ter Borch onthuld

Een bijzondere datum

De timing van de onthulling kon niet toepasselijker zijn. Precies 394 jaar geleden werd Gesina geboren in Deventer, en slechts een maand later werd zij gedoopt in de Grote Kerk hier in Zwolle. De stad waar ze haar jeugd én een groot deel van haar volwassen leven zou doorbrengen. De plek waar ze tekende, schilderde en haar unieke blik op de wereld vastlegde.

Twee vergeten kunstenaars, één symbolische ontmoeting

Tijdens de ceremonie was er een bijzonder optreden van Saskia Zwiers, verbonden aan het Vrouwenhuis. Zij verscheen als Aleida Greve, de oprichtster van datzelfde Vrouwenhuis en zelf ook een verdienstelijk kunstenaar uit Gesina's tijd. Hoewel de twee vrouwen elkaar waarschijnlijk nooit ontmoet hebben, Aleida was nog jong toen Gesina al in de vijftig was, vormde dit optreden een brug tussen twee vrouwen die te lang in de schaduw bleven staan.

Zwiers, die uitgebreid onderzoek deed naar de familie Ter Borch en meewerkte aan het boek Thuis bij Ter Borch – Kunstenaarsfamilie in Zwolle, noemde Gesina niet voor niets "the rising star". Want eindelijk krijgt deze getalenteerde kunstenaar de internationale erkenning die ze verdient. Het Rijksmuseum kocht recent werk van haar aan dat nu te bewonderen is, en zelfs de National Gallery of Art in Washington DC toont haar werk. Het tij is aan het keren.

Een oeuvre dat spreekt

Het werk van Gesina is bijzonder intiem en persoonlijk. Haar rijk geïllustreerde albums vol aquarellen, gedichten en observaties bieden een zeldzaam inkijkje in het dagelijks leven en de gevoelswereld van de 17e eeuw. Terwijl haar broer Gerard ter Borch, terecht, erkend werd als een van de invloedrijkste portretschilders van de Gouden Eeuw, verdween Gesina's naam naar de achtergrond. Dat had alles te maken met de positie van vrouwelijke kunstenaars in die tijd: hun werk speelde zich af binnenshuis, vaak onzichtbaar voor de buitenwereld.

Maar Gesina's rol binnen de familie was onmisbaar. In haar testament legde zij vast dat alle familietekeningen als geheel bewaard moesten blijven. Dankzij die keuze kunnen we nu nog steeds genieten van het werk van de hele Ter Borch-familie.

Van sociale media tot officiële erkenning

Het initiatief voor de gevelsteen ontstond nadat Zwollenaar Martjan Kuit op sociale media aandacht vroeg voor Gesina's onzichtbaarheid in de stad. Gemeenteraadsleden Lizet Klein Nagelvoort (D66) en Hettie van Aalderen (PvdA) stelden vervolgens vragen, waarna Erfgoed Zwolle het stokje overnam. De steen werd uiteindelijk geplaatst door bouwbedrijf Hanzebouw, met medewerking van eigenaresse Ryan Hoekman en winkelgebruikster Gillian Groenewegen.

De gevelsteen aan Sassenstraat 21, het voormalige woonhuis van de familie, is meer dan een historisch detail. Het is een symbool voor alle vrouwen in de kunstgeschiedenis die te lang over het hoofd zijn gezien. En een statement: in Zwolle bewaren we niet alleen wat al beroemd is, we maken ook zichtbaar wat te lang onzichtbaar bleef.

Ter Borch thuis in Zwolle: beleef het zelf!

Wil je meer ontdekken over Gesina en haar beroemde familie? Tot 1 februari 2026 staat Zwolle in het teken van het de familie Ter Borch! Onder de titel Ter Borch thuis in Zwolle kun je overal in de stad sporen van deze bijzondere kunstenaarsfamilie ontdekken.

Wat kun je verwachten?

Als rode draad zijn er drie schitterende tentoonstellingen. In Museum de Fundatie, Academiehuis De Grote Kerk en ANNO Stadsmuseum maak je kennis met het werk en het leven van de Ter Borchs. Ontdek hoe deze familie creativiteit doorleefde en elkaar inspireerde.

Wandel in hun voetsporen

Begin december verschijnt een bijzondere wandelroute langs plekken die de familie schilderde of waar zij woonden. Zie Zwolle door hun ogen en ontdek hoe herkenbaar hun blik nog steeds is. Het mooiste? Dit is geen stoffig geschiedenisproject. Ter Borch thuis in Zwolle nodigt je uit om zelf mee te doen. Om te schetsen, maken en beleven. Want wat vier eeuwen geleden begon aan de keukentafel in de Sassenstraat, talent zien, kennis delen en elkaar verder helpen. Dat is nog steeds de kracht van Zwolle. Kom kijken. Kom maken. Voel je thuis in Zwolle, net als de Ter Borchs.